69 replies to this topic

[-]

Omdat jullie allemaal heel actief aan het schrijven zijn, heb ik hier een aantal tips en uitleg van regels die je nodig kunt hebben.

't ex-kofschip

Het ex-kofschip bestaat eigenlijk alleen uit de volgende letters:

txkfschp

Je kunt er dus ook andere woorden van maken, zoals ex-fokschaap. Maar, let op: klinkers tellen dus niet mee! Het gaat alléén om de bovenstaande letters.

Hoe gebruik je het ex-kofschip?
Als voorbeeld neem ik het werkwoord draaien en het werkwoord faxen.

1. haal 'en' van het werkwoord af.
draai
fax

2. neem de laatste letter van het woord
draai = i
fax = x

3. controleer of de laatste letter in het ex-kofschip zit.
i = niet in het ex-kofschip (want de e, o en i tellen niet mee!)
x = wel in het ex-kofschip

4. wel in het kofschip: voltooid deelwoord met een t
niet in het kofschip: voltooid deelwoord met een d
gefaxt
gedraaid

Kofschip of ex-kofschip?
Ex-kofschip. Met een x moet er namelijk ook een t voor het voltooid deelwoord gebruikt.

Kun je in plaats van en eraf te halen ook de ik-vorm gebruiken?
Nee, nooit doen! Soms gaat dat goed, zoals bij draaien (ik draai). Je gebruikt altijd de stam.

Kijk maar naar de volgende voorbeelden:
verhuizen
zweven

de goede voltooid deelwoorden zijn:
verhuisd
gezweefd

Als je de ik-vorm neemt krijg je
verhuis
zweef

de s en de f zitten alletwee in het ex-kofschip. Toch is het niet met een t.

Daarom:

verhuizen - en = verhuiz
zweven - en = zwev

Nu zitten de laatste letters van de woorden niet in het ex-kofschip. Gebruik dus altijd de stam en niet de ik-vorm!

Nog meer d en dt
Wat ik af en toe zie - en waar ik eigenlijk best wel door geschokt ben - is dit:

je bedoeld dat...
het word gezegt

Dat vind ik echt heel erg. Ik heb net verteld hoe je kunt kijken of iets met een d of een t moet in de voltooide tijd. Ik zal nu de tegenwoordige tijd uitleggen.

hij/zij/jij/het = stam + t

Hoe kwam je achter de stam?

worden - en = word
word is de stam.

Hij/zij/jij/het word + t = wordt.

Is er nog een andere manier om erachter te komen of ergens een t achter moet?
Ja, die manier is er. Neem het werkwoord lopen. En de volgende zinnen:

1. Jij (worden) binnenkort achttien.
2. (Worden) hij binnenkort niet vijftien?
3. (Beloven) je dat?
4. (Beloven) je broer dat ook?

Vul voor alles het werkwoord lopen in.

1. Jij loopt..
2. Loopt hij..
3. Loop je dat?
4. Loopt je broer..

Zo weet je wanneer er bij het werkwoord worden ook een t achter moet!

De verleden tijd
Bij veel woorden komt er 'de' of 'te' achter. Let op de laatste letter in de stam, dan kun je het kofschip gebruiken om erachter te komen of het met te of de moet.

Voor woorden als

worden

geldt: in de verleden tijd heb je NOOIT dt.

Jij werd
Hij werd
Zij werd
Het werd

Er is daarop slechts één uitzondering:

Gij werdt

maar dit wordt nauwelijks nog gebruikt.

Aan elkaar of niet?
Je hebt samengestelde woorden die sommige mensen jammer genoeg uit elkaar schrijven. Zoals parkeerautomaat, fotocamera... zelfs spijkerbroek wordt soms geschreven als spijker broek!

Bij twijfel: schrijf de woorden alsjeblieft aan elkaar.

Er bestaat niet echt een regel voor het wel of niet aan elkaar schrijven van woorden, je hoort het eigenlijk gewoon te weten. Weet je het niet, vraag het. Ik zal een aantal woorden hieronder zetten en die aanvullen.

Woorden aan elkaar:

fotocamera
spijkerbroek
parkeerautomaat
geldautomaat
pinpasje
postcode
telefoonnummer
superaanbieding
superkorting


Woorden die NIET aan elkaar moeten:
mobiel nummer

Hopelijk hebben jullie hier wat aan!

Op mijn website, in het rechtermenu, staat 'Hulp'. Hier staat hetzelfde als hierboven, maar dan iets netter opgemaakt zodat het beter en makkelijker wegleest.

[-]

Hier zullen veel mensen wat aan hebben. Vooral ook de schrijfsters onder ons.

Goed topic

[-]

de letter T moet ook nog bij het fokschaap .
ik heb de x nooit geleerd erbij?
goed dat je t even post.

[-]

Ja handig!!
Maar al die regeltjes gaan altijd zo duizelen voor mij ogen, ben niet zo goed in spelling.. :/

[-]

Goed topic

Sommige noemen het ook wel fokschaap + x

Ik heb meer moeite met ontleden en woorden benoemen.

[-]

Ik heb het lekker nog geleerd zonder x
(Oftewel: Toen gebruikten we 'x' woorden nog niet zoveel)

[-]

Green*Eyed*Chick zei:

de letter T moet ook nog bij  het fokschaap .

Ja 't fokschaap is het toch?
En 't kofschip

Boeiend dat weet iedereen

[-]

assie zei:

Huh wij hebben nooit de x geleerd?
Wij hadden 't kofschip..

ja wij ook naja wij hadde vroeger altijd fokschaap

[-]

hier heb ik morgen een repetitie over.. :/
goed topic (y)
kan ik achter de computer leren :8

[-]

Oke dan!! dat is wel cool dat je dit even post... ik ben er nooit geen ster in geweest en zal het ook nooit worden...

doe wel altijd me best...

[-]

wij hebben helemaal niet ex-kofschip maar 't kofschip

[-]

~*WennieY*~ zei:

Goed topic

Sommige noemen het ook wel fokschaap + x

Ik heb meer moeite met ontleden en woorden benoemen.

Misschien open ik daar ook nog wel een topic over dan, bij huiswerk ed

@ gewoonik: dan heb je dus de x niet, en woorden met een x krijgen ook een t. Vandaar dat het ex-kofschip beter is.

[-]

Handige tips, ik wist het allemaal al

[-]

MaR zei:

Misschien open ik daar ook nog wel een topic over dan, bij huiswerk ed

jaaa dat moet je doen!! ik snap nooit iets van ontleden enzo.

[-]

ik weet en snap het allemaal wel maar ik heb gewoon geen zin om dr altijd over na te denken...

[-]

wij hadden ook 't kofschip (zonder x dus) njaa, raar want we hebben 't kofschip vorig jaar gekregen..
maja, het is wel een handig topic!

[-]

Je hoeft er ook niet altijd op te letten... maar het is wél handig bij het schrijven van verhalen of opstellen!

[-]

ik ken 't fokschaap en 't kofschip (A)

[-]

bubblewgum zei:

ik ken 't fokschaap en 't kofschip (A)

Dan weet je nu dat de x alleen nog ontbreekt

[-]

Echt heel goed dat je dit neerzet Marees,

ik erger me dood aan mensen die bijvoorbeeld dit typen:
jij bedoeldt
veel mensen herkende
ik vindt

Sommige mensen van 17 typen nog zo, ik vind dat best wel erg hoor :/ Niet dat ik perfect Nederlands kan, maar ik snap het wel allemaal en pas het ook toe